Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tổng kết hoạt động Phật sự nhiệm kỳ IX

PSO - Sáng ngày 03/11/2026, tại Thiền viện Quảng Đức – Văn phòng II Trung ương Giáo hội (TP. HCM), Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam (VNCPHVN) đã tổ chức Hội nghị Tổng kết hoạt động Phật sự nhiệm kỳ 2022–2026 và thảo luận phương hướng hoạt động nhiệm kỳ 2026–2031.

Quang lâm chứng minh và tham dự hội nghị có: Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn – Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự; Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Toàn – Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Viện trưởng VNCPHVN; Hòa thượng Thích Gia Quang – Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Phó Viện trưởng Thường trực, Viện trưởng Phân viện tại Hà Nội; Hòa thượng Thích Thiện Tâm, Hòa thượng Thích Huệ Thông – đồng Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự; cùng chư Tôn đức Ban Thường trực Hội đồng Trị sự, Hội đồng Quản trị VNCPHVN; lãnh đạo Phân viện tại Hà Nội cùng các Trung tâm chuyên môn trực thuộc; đại diện các cơ quan ban ngành và đông đảo Tăng Ni, Phật tử phụng sự.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Hòa thượng Thích Tâm Đức – Phó Viện trưởng Thường trực VNCPHVN nhấn mạnh, nghiên cứu Phật học không đơn thuần là hoạt động học thuật thuần túy mà là một hình thức phụng sự Đạo pháp bằng trí tuệ. Kế thừa sự nghiệp của các bậc tiền bối, nhiệm kỳ qua, Viện đã nỗ lực phát triển nền học thuật Phật giáo trên tinh thần khoa học, khách quan và tôn trọng truyền thống, đáp ứng yêu cầu của thời đại mới.

Hội nghị cũng đã lắng nghe phát biểu chào mừng của Hòa thượng Thích Gia Quang – Phó Viện trưởng Thường trực, Viện trưởng Phân viện tại Hà Nội. Hòa thượng bày tỏ niềm hoan hỷ trước những nhân duyên hòa hợp, sự chung tay đóng góp của chư Tôn đức, các học giả và cộng tác viên qua nhiều thế hệ để hoàn thành nhiều công trình học thuật có giá trị trường tồn.

Tại hội nghị, Thượng tọa Thích Nhật Từ – Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Phó Viện trưởng kiêm Tổng Thư ký đã trình bày báo cáo tổng kết hoạt động Phật sự nhiệm kỳ 2022–2026 và đề xuất phương hướng hoạt động nhiệm kỳ 2026–2031 qua video phóng sự tư liệu.

Theo đó, trong nhiệm kỳ 2022–2026, VNCPHVN đã đạt được nhiều thành tựu Phật sự nổi bật trên các lĩnh vực:

Công trình Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam (TTTĐPGVN): Kế thừa 18 tập của nhiệm kỳ trước, Viện đã xuất bản thêm 12 tập, nâng tổng số lên 30 tập tính đến tháng 11/2026. Trong đó tiêu biểu là việc hoàn thành ấn hành bộ Bản duyên (6 tập), bộ Kinh Pháp Hoa (2 tập) và bộ Kinh Niết-bàn (4 tập); đồng thời đang tích cực hiệu đính, biên tập các bộ lớn như Đại Bát-nhã (600 quyển), Hoa Nghiêm, Đại Bảo Tích, các bộ Luật Hán tạng và tạng Vi diệu pháp (Abhidhamma) Pāḷi.

Biên soạn, dịch thuật và xuất bản sách Phật học: Các Phân viện, Trung tâm trực thuộc đã hoàn thành và xuất bản hàng trăm đầu sách chuyên khảo có giá trị học thuật cao về lịch sử, triết học, thiền học, văn học và giới luật; tiêu biểu như Trung tâm Nghiên cứu Phật giáo Việt Nam (19 tác phẩm), Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thiền học Bắc truyền (29 tác phẩm), Trung tâm Nghiên cứu Phật giáo Khất sĩ (15 tác phẩm), Trung tâm Pāḷi học, Trung tâm Dịch thuật Hán Nôm Huệ Quang…

Tạp chí và ấn phẩm định kỳ: Tạp chí Nghiên cứu Phật học (Phân viện Hà Nội) đã xuất bản 30 số bản in trong nhiệm kỳ (nâng tổng số lên 201 số từ khi thành lập) cùng với sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống báo điện tử; duy trì phát hành định kỳ Đặc san Hoa Đàm của Ni giới và Tạp chí Từ Quang.

Tổ chức hội thảo, tọa đàm khoa học: Chủ trì và phối hợp tổ chức thành công 15 hội thảo, tọa đàm lớn trong nước và quốc tế. Tiêu biểu như Hội thảo kỷ niệm 60 năm Bồ-tát Thích Quảng Đức vị pháp thiêu thân (2023), Hội thảo 100 năm ngày sinh Tổ sư Minh Đăng Quang (2023), Hội thảo kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội (1981–2026), Hội thảo quốc tế tại Đại học Nalanda (Ấn Độ)… Các thành viên của Viện cũng đã đóng góp hàng trăm bài tham luận tại các diễn đàn học thuật quốc tế lớn (Hội nghị Sakyadhita tại Hàn Quốc và Malaysia).

Đào tạo và phát triển nhân lực: Trung tâm Dịch thuật Hán Nôm Huệ Quang đào tạo 167 Tăng Ni, học viên về Hán Nôm và dịch thuật kinh điển; Trung tâm Thiền học Nam truyền và Bắc truyền mở các khóa hướng dẫn thiền học thực nghiệm; Phân viện Hà Nội đẩy mạnh công tác bồi dưỡng phương pháp nghiên cứu khoa học cho Tăng Ni sinh.

Công trình quốc tế: Viện đang tích cực triển khai Dự án xây dựng Hội trường quy mô 1.000 m² và tôn tượng Trưởng lão Hòa thượng Thích Minh Châu tại Viện Đại học Nava Nalanda (bang Bihar, Ấn Độ) với tổng kinh phí dự kiến 25–30 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa, cúng dường.

Triển khai phương hướng hoạt động nhiệm kỳ 2026–2031, VNCPHVN xác định các nhiệm vụ trọng tâm: Tập trung nguồn lực hoàn thiện các bộ kinh lớn trong TTTĐPGVN (bộ Bát-nhã, Hoa Nghiêm, Bảo Tích, 5 bộ Luật và Luận Nam truyền); đẩy mạnh chuyển đổi số, số hóa kho tư liệu kinh sách, mộc bản, văn bia Hán Nôm; phát triển đội ngũ nghiên cứu trẻ kế thừa và mở rộng quan hệ hợp tác học thuật với các viện, trường đại học quốc tế.

Ghi nhận những đóng góp to lớn vào sự nghiệp xiển dương Chánh pháp và học thuật Phật giáo, Ban Thường trực Hội đồng Trị sự đã trao tặng Bằng Tuyên dương Công đức cho các tập thể (Viện, Phân viện Hà Nội, các Trung tâm trực thuộc và các Ban/Quỹ bảo trợ) cùng nhiều cá nhân chư Tôn đức, học giả, cư sĩ tiêu biểu. Đồng thời, Hội đồng Quản trị VNCPHVN cũng trao Bằng Tuyên dương Công đức cho các cán bộ, nhà nghiên cứu và Phật tử có nhiều đóng góp tích cực trong nhiệm kỳ qua.

Ban đạo từ tại hội nghị, Trưởng lão Hòa thượng Chủ tịch thay mặt Ban Thường trực Hội đồng Trị sự ghi nhận, tán thán công đức to lớn của tập thể Hội đồng Quản trị VNCPHVN, Phân viện tại Hà Nội cùng 10 trung tâm trực thuộc với gần 100 thành viên đã nỗ lực hoàn thành xuất sắc các mục tiêu trong suốt nhiệm kỳ năm qua.

Trưởng lão Hòa thượng điểm lại những thành tựu nổi bật về nghiên cứu, dịch thuật, tổ chức hội thảo khoa học, thành lập Trung tâm Bảo tồn tư liệu Phật học và Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa Phật giáo, nhấn mạnh về công trình biên dịch và ấn hành bộ Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam là một công trình mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc, kết tinh biết bao trí tuệ, tâm huyết và công sức của chư tôn đức cùng các nhà nghiên cứu. Ngài khẳng định thành tựu của VNCPHVN là một thành quả trí tuệ phụng hiến cao đẹp dâng lên chào mừng Đại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội và Đại hội Phật giáo toàn quốc lần thứ X.

Định hướng cho giai đoạn tới, Trưởng lão Hòa thượng kỳ vọng trong nhiệm kỳ 2026–2031, toàn thể chư tôn đức và thành viên của Viện cũng như Phân viện sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, hòa hợp, dốc trọn tâm lực, trí lực và nghị lực để hoàn thành thắng lợi các chương trình Phật sự đã đề ra; nhiệm vụ trọng tâm và cấp thiết nhất là tập trung hoàn tất toàn bộ bộ Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam theo đúng kế hoạch.

Phát biểu đúc kết hội nghị, Viện trưởng VNCPHVN, Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Toàn nhấn mạnh trong nhiệm kỳ tiếp theo của Viện, tầm quan trọng của sự đoàn kết, đồng lòng và tinh thần phụng sự vô ngã sẽ đưa nền học thuật Phật giáo nước nhà ngày một phát triển bền vững, phụng sự Đạo pháp và Dân tộc.

Đăng Huy
Nguồn: chutichghpgvn.vn