Lâm Đồng: Trang nghiêm lễ Dâng y Kathina theo truyền thống Phật giáo Nguyên thủy tại Thiền Viện Tâm Không

PSO – Sáng ngày 25/10/2026 (nhằm ngày 16/9 năm Bính Ngọ), tại Thiền viện Tâm Không, trực thuộc Thiền viện Nguyên Không tại Đồng Nai (Tổ 4, xã Xuân Thạnh, phường Dầu Giây, TP. Đồng Nai, Việt Nam), đã trang nghiêm diễn ra lễ dâng y Kathina theo truyền thống Phật giáo Nguyên thủy – Nam tông Kinh, Phật lịch 2570 – Dương lịch 2026.

Quang lâm chứng minh và tham dự buổi lễ có Thượng tọa Phước Tùng, trụ trì Thiền viện Nguyên Không, cùng toàn thể chư Tăng bổn tự, các cô tu nữ và đông đảo thiện nam, tín nữ Phật tử gần xa đồng vân tập về tham dự.

Trước khi chính thức cử hành lễ dâng y, Thượng tọa Phước Tùng đã có bài pháp ngắn chia sẻ về ý nghĩa của lễ dâng y Kathina.

Theo truyền thống Phật giáo Nam tông, Đức Phật cho phép chư Tăng sau khi hoàn thành thời gian an cư mùa mưa được thọ nhận y Kathina. Khi thọ nhận y Kathina, chư Tăng sẽ được hưởng năm quả báu theo quy định của giới luật.

Thượng tọa dẫn lời Đức Phật: “Này các thầy tỳ khưu, Như Lai cho phép các thầy sau khi ra hạ rồi có thể lãnh y Kathina. Khi các thầy thọ lãnh y Kathina rồi sẽ được 5 quả báu”.

Tại Việt Nam, các tự viện thường tổ chức lễ dâng y vào một ngày cố định hoặc lựa chọn ngày thích hợp trong tháng Kathina. Mỗi tự viện chỉ tổ chức lễ dâng y một lần trong mùa. Có trường hợp nhiều tự viện tổ chức lễ cùng một ngày, hoặc tự viện này tổ chức vào buổi sáng, tự viện khác tổ chức vào buổi chiều. Tình trạng trùng ngày có thể xảy ra do số lượng tự viện đông, khoảng cách địa lý xa hoặc sự phân bố của các tự viện tại những địa phương như Huế và Sài Gòn (Thành phố Hồ Chí Minh).

Việc dâng y có thể được thực hiện bởi một thí chủ, một nhóm thí chủ hoặc tập thể Phật tử. Ngoài ra, một vị Tỳ-khưu ở tự viện khác cũng có thể đứng ra tổ chức lễ dâng y nhằm thể hiện lòng tri ân đối với thầy tổ đã nuôi dưỡng và giáo dục mình.

Tại một số tự viện, thí chủ đăng ký dâng y từ trước và phải chờ đến lượt trong khoảng thời gian từ hai đến hai mươi năm.

Vậy tại sao Đức Phật cho phép tổ chức lễ dâng y trong thời gian một tháng?

Theo truyền thống, Ấn Độ có bốn tháng mùa mưa. Chư Tăng thực hiện an cư trong ba tháng; tháng cuối của mùa mưa, chư Tăng tiếp tục ở lại trú xứ do điều kiện đi lại và hoằng pháp không thuận lợi. Vì vậy, tháng còn lại được xem là thời gian thích hợp để tổ chức lễ dâng y Kathina.

Nếu lễ dâng y được tổ chức vượt quá thời hạn của tháng Kathina thì không thành tựu quả báu Kathina theo quy định của giới luật.

Ngày mãn mùa an cư mùa mưa là ngày rằm tháng Chín âm lịch. Vào ngày này, chư Tỳ-khưu không thực hiện lễ Bố-tát tụng giới như thường lệ mà tiến hành lễ Pavāraṇā (Tự tứ), dành cho những vị Tỳ-khưu đã hoàn thành thời gian an cư mùa mưa.

Lễ Tự tứ có thể được tổ chức vào cuối tháng 10 âm lịch, nhưng muộn nhất phải vào ngày rằm tháng 10 âm lịch, theo cách tính nông lịch Việt Nam. Như vậy, lễ Tự tứ phải được thực hiện trong thời gian mùa mưa, không được vượt quá thời hạn quy định.

Tự tứ trong tiếng Pāli gọi là Pavāraṇā, mang ý nghĩa thỉnh cầu, tùy ý hoặc lời thỉnh mời. Ngày Tự tứ là dịp chư Tỳ-khưu thỉnh cầu những vị đồng phạm hạnh chỉ ra những sai lầm, khuyết điểm của mình, dù những lỗi ấy được nhìn thấy, nghe thấy hoặc nghi ngờ.

Việc góp ý và chỉ lỗi được thực hiện bằng tâm từ, với mục đích nhắc nhở, khuyên bảo và giúp nhau nhận diện những hành vi chưa đúng với giới luật. Khi nhận thấy lời chỉ lỗi là đúng, vị Tỳ-khưu phải thừa nhận lỗi lầm, sám hối và sửa chữa.

Thông qua nghi thức này, mỗi vị Tỳ-khưu có điều kiện hoàn thiện bản thân, đồng thời góp phần xây dựng sự thanh tịnh, hòa hợp và tốt đẹp của Tăng đoàn. Đây cũng là ý nghĩa căn bản của ngày Tự tứ (Pavāraṇā), tức ngày thỉnh cầu và tiếp nhận sự nhắc nhở từ những vị đồng phạm hạnh.

Sau thời pháp quý báu, gia đình thí chủ Nguyễn Hùng cùng chư Phật tử nhiễu Phật ba vòng quanh chánh điện, bày tỏ lòng thành kính đối với Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni. Tiếp đó, thí chủ Nguyễn Hùng dâng hương, tác bạch dâng y; chư Tăng tụng kinh phúc chúc trong không khí thanh tịnh, trang nghiêm.

Buổi lễ tạm khép lại trong niềm hoan hỷ với bữa cơm thân mật sau khi chư Phật tử thành kính dâng cúng vật thực đến chư Tỳ-khưu Tăng. Đây là một biểu hiện của sự hộ trì từ hàng cư sĩ, đồng thời là hình thức bố thí đúng thời (kālādāna), được Đức Phật tán thán trong Kinh và Luật tạng.

Giá trị của việc cúng dường không nằm ở vật phẩm nhiều hay ít, mà ở tâm kính tín và sự hộ trì đúng lúc đối với Tăng đoàn sau khi kết thúc mùa an cư.

Sau khi thọ dụng vật thực, chư Tăng trở lại Sīmā để thực hiện nghi thức thọ y. Thượng tọa Phước Tùng thọ y Kathina; hai vị tuyên ngôn tiến hành nghi lễ theo truyền thống Phật giáo Nguyên thủy Myanmar.

Dưới đây là một số hình ảnh được ghi nhận tại buổi lễ:

Tin, ảnh: Nguyễn Ngọc Hùng