Đồng Nai: Ban Thông tin Truyền thông Phật giáo thành phố họp phiên thứ nhất

PSO – Ngày 02/9 năm Bính Ngọ, Ban Thông tin – Truyền thông Phật giáo thành phố Đồng Nai tổ chức phiên họp lần thứ nhất, dưới sự chủ tọa của Đại đức Thích Bửu Hòa, Phó Chánh Thư ký, Trưởng ban Thông tin – Truyền thông Phật giáo thành phố, cùng chư Tôn đức Phó Trưởng ban, Ủy viên Thường trực và các thành viên.

Phiên họp tập trung triển khai quy chế hoạt động, thảo luận phương hướng công tác nhiệm kỳ 2026–2031, phân công nhiệm vụ cho các thành viên và xây dựng cơ chế phối hợp nhằm từng bước kiện toàn tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động thông tin – truyền thông Phật giáo trong bối cảnh chuyển đổi số.

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, thông tin có thể lan truyền nhanh chóng trên nhiều nền tảng, mở ra cơ hội đưa giáo lý Phật giáo đến gần hơn với công chúng, đồng thời đặt ra yêu cầu cao về tính chính xác, trách nhiệm và khả năng phản hồi kịp thời trước những thông tin sai lệch.

Nếu trước đây một bài giảng cần đến một pháp hội, một ngôi chùa hay một đạo tràng để tiếp cận người nghe, thì ngày nay một thông điệp Phật pháp có thể vượt qua mọi khoảng cách địa lý để đến với hàng triệu người. Nhưng ngược lại, một thông tin sai lệch về Phật giáo cũng có thể lan truyền với tốc độ tương tự. Chính vì vậy, công tác Thông tin – Truyền thông hôm nay không còn đơn thuần là đưa tin các hoạt động của Giáo hội, đăng tải hình ảnh các buổi lễ hay chuyển tải các văn bản hành chính.

Truyền thông Phật giáo phải trở thành một bộ phận quan trọng trong công tác hoằng pháp, hộ trì Chánh pháp, xây dựng hình ảnh Giáo hội và kết nối Giáo hội với Tăng Ni, Phật tử và xã hội.

Những vấn đề đang đặt ra

Thực tế cho thấy công tác truyền thông Phật giáo vẫn còn nhiều vấn đề cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc. Hệ thống thông tin chính thống ở một số nơi chưa thật sự đồng bộ; nhận diện và nguồn thông tin chính thức chưa thống nhất, khiến đại chúng đôi khi khó phân biệt đâu là thông tin chính thức của Giáo hội và đâu là thông tin cá nhân.

Tình trạng mạo danh Tăng Ni, cơ sở tự viện, Ban Trị sự, sử dụng hình ảnh, video, giọng nói hoặc công nghệ mới để kêu gọi quyên góp, vận động công đức cũng đang đặt ra những nguy cơ đáng lưu tâm.

Bên cạnh đó, đội ngũ làm truyền thông Phật giáo phần lớn còn hoạt động kiêm nhiệm; sự kết hợp giữa Tăng Ni am hiểu Phật pháp và cư sĩ có chuyên môn truyền thông, công nghệ chưa được phát huy đầy đủ.

Một hạn chế khác là nội dung truyền thông đôi khi còn nặng về tính hành chính, thông báo sự kiện, trong khi chưa dành đủ sự quan tâm cho những nội dung có khả năng đưa giáo lý Phật giáo đi sâu vào đời sống như hiếu đạo, gia đình, đạo đức, tình yêu thương, trách nhiệm xã hội, chữa lành tâm hồn, bình an nội tâm và nghệ thuật sống tỉnh thức.

Đặc biệt, với thế hệ trẻ, nếu truyền thông Phật giáo không chủ động bước vào những không gian mà người trẻ đang hiện diện như Facebook, YouTube, TikTok, Reels, Zalo, Podcast…, thì khoảng cách giữa Phật giáo và một bộ phận giới trẻ có nguy cơ ngày càng lớn. Một vấn đề đáng quan tâm khác là khi xuất hiện thông tin sai lệch, xuyên tạc hoặc những hiện tượng lợi dụng danh nghĩa Phật giáo, tiếng nói chính thống đôi khi chưa xuất hiện đủ nhanh và đủ mạnh.

Trong môi trường truyền thông số, sự im lặng hoặc chậm trễ của nguồn chính thống có thể vô tình tạo khoảng trống để thông tin không chính xác lấp đầy.

Chủ động truyền thông để bảo vệ Chánh pháp

Từ thực tiễn đó, Ban Thông tin Truyền thông Phật giáo thành phố Đồng Nai xác định một trong những nhiệm vụ quan trọng của nhiệm kỳ mới là từng bước xây dựng một hệ thống truyền thông Phật giáo chính thống, chuyên nghiệp, minh bạch, chủ động và có khả năng thích ứng với sự phát triển của công nghệ.

Trước hết, cần xây dựng và củng cố các kênh thông tin chính thức, tạo nhận diện rõ ràng để Tăng Ni, Phật tử và quần chúng có thể dễ dàng nhận biết nguồn thông tin đáng tin cậy. Song song đó là xây dựng đội ngũ truyền thông có năng lực, trong đó phát huy thế mạnh của cả Tăng Ni và cư sĩ: Tăng Ni giữ vai trò định hướng nội dung, bảo đảm tính chính xác về giáo lý và đường hướng của Giáo hội; cư sĩ, chuyên viên phát huy năng lực về công nghệ, hình ảnh, video, thiết kế, biên tập và vận hành các nền tảng số.

Cần từng bước xây dựng quy trình truyền thông, từ khâu tiếp nhận thông tin, kiểm chứng, biên tập, phê duyệt đến phát hành; xác định rõ trách nhiệm của từng thành viên và người có thẩm quyền phát ngôn đối với những vấn đề quan trọng.

Đổi mới cách truyền tải Phật pháp

Truyền thông Phật giáo cần thay đổi tư duy từ “đưa tin về Phật giáo” sang “đưa giá trị Phật giáo đến với đời sống”. Một bài viết hay không nhất thiết phải dài; một video có giá trị không nhất thiết phải cầu kỳ. Điều quan trọng là thông điệp phải đúng Chánh pháp, dễ hiểu, gần gũi và có khả năng chạm đến nhu cầu thực tế của con người.

Người đang đau khổ cần nghe được lời Phật dạy về cách đối diện với khổ đau.

Người trẻ cần tìm thấy trong Phật pháp những giá trị giúp họ sống có trách nhiệm, biết yêu thương và làm chủ chính mình.

Người đang thành công cần được nhắc nhở về vô thường.

Người đang thất bại cần tìm thấy niềm tin và nghị lực.

Người cao tuổi cần tìm thấy sự an nhiên.

Và mỗi người, dù đang ở đâu, đều có thể tìm thấy nơi giáo pháp một con đường trở về với chính mình.

Đó mới là truyền thông Phật giáo mang tính hoằng pháp.

Công nghệ hiện đại nhưng không đánh mất giá trị truyền thống

Ban Thông tin Truyền thông cũng định hướng khai thác hiệu quả các nền tảng truyền thông hiện đại.

Website và các trang thông tin chính thức là nơi lưu trữ văn bản, hoạt động và tư liệu có giá trị lâu dài.

Facebook và YouTube là những kênh quan trọng để chuyển tải các hoạt động, pháp thoại, chương trình Phật sự.

TikTok, Reels và các nền tảng video ngắn cần được khai thác để đưa những thông điệp Phật pháp ngắn gọn, thiết thực đến với giới trẻ.

Zalo có thể trở thành phương tiện thông báo nhanh và kết nối Phật tử.

Podcast và các nội dung âm thanh có thể giúp đưa lời Phật dạy đến với những người đang làm việc, lái xe hoặc di chuyển.

Đồng thời, cần từng bước ứng dụng công nghệ mới và trí tuệ nhân tạo một cách có trách nhiệm trong việc chuyển đổi văn bản, tạo phụ đề, biên tập, tóm tắt và hỗ trợ sản xuất nội dung, nhưng luôn đặt yếu tố kiểm chứng, đạo đức và chuẩn mực Phật giáo lên hàng đầu.

Không để khoảng trống thông tin làm ảnh hưởng hình ảnh Phật giáo

Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng cơ chế theo dõi, phát hiện và xử lý thông tin sai lệch. Khi xuất hiện thông tin giả mạo, xuyên tạc hoặc lợi dụng danh nghĩa Phật giáo, cần có cơ chế phối hợp để xác minh và cung cấp thông tin chính thức một cách kịp thời. Đồng thời, cần chủ động tuyên truyền để Phật tử nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng; phân biệt rõ Chánh pháp với mê tín, tín ngưỡng chân chính với những hoạt động lợi dụng tâm linh để trục lợi. Đây không phải là việc “đối đầu với truyền thông”, mà là trách nhiệm bảo vệ sự trong sáng của Phật pháp và uy tín của Giáo hội.

Cần sự chung tay của toàn Giáo hội

Để công tác Thông tin – Truyền thông thực sự phát triển, đây không thể chỉ là nhiệm vụ riêng của một Ban chuyên môn.

Mỗi Ban Trị sự, mỗi Ban chuyên môn, mỗi cơ sở tự viện và mỗi Tăng Ni đều là một chủ thể truyền thông của Phật giáo.

Vì vậy, cần có sự quan tâm và phối hợp đồng bộ từ các cấp Giáo hội; xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin giữa Trung ương và địa phương; tăng cường đào tạo nhân sự; hỗ trợ phương tiện kỹ thuật; xây dựng kho dữ liệu và nội dung dùng chung; đồng thời có kế hoạch hoạt động theo từng giai đoạn, từng năm và từng mục tiêu cụ thể. Khi một sự kiện Phật giáo được tổ chức tốt nhưng thông tin không được truyền tải đúng và kịp thời, giá trị lan tỏa sẽ bị hạn chế. Ngược lại, khi một việc làm tốt được truyền thông đúng cách, một câu chuyện đẹp được kể bằng ngôn ngữ phù hợp, một lời Phật dạy được chuyển tải đến đúng người, đúng thời điểm, thì truyền thông cũng trở thành một hình thức hoằng pháp và lợi sinh.

Định hướng cho nhiệm kỳ 2026–2031

Với tinh thần “Tùy duyên bất biến”, Ban Thông tin Truyền thông Phật giáo thành phố Đồng Nai hướng đến xây dựng một nền truyền thông:

Chính thống – Chính xác – Kịp thời – Chuyên nghiệp – Nhân văn – Gần gũi – Hiện đại – Đúng Chánh pháp.

Lấy hoằng pháp, lợi sinh và phụng sự Giáo hội làm mục tiêu.

Lấy Chánh pháp làm nền tảng.

Lấy công nghệ làm phương tiện.

Lấy con người làm trung tâm.

Và lấy niềm tin của Tăng Ni, Phật tử và xã hội đối với Giáo hội làm trách nhiệm.

Phiên họp lần thứ nhất của Ban Thông tin Truyền thông Phật giáo thành phố Đồng Nai vì thế không chỉ là sự khởi đầu về mặt tổ chức, mà còn là bước đặt nền móng cho một tư duy mới về công tác truyền thông Phật giáo trong thời đại số.

Truyền thông không chỉ để Giáo hội được biết đến, mà để những giá trị tốt đẹp của Phật giáo được hiểu đúng, được lan tỏa sâu rộng và được ứng dụng vào đời sống.

Trong dòng chảy thông tin không ngừng của thời đại, Phật giáo cần hiện diện đúng lúc, đúng cách, đúng Chánh pháp và bằng một tiếng nói có trách nhiệm.

Đó không chỉ là yêu cầu của hôm nay, mà là một trong những nhiệm vụ quan trọng để Giáo hội chủ động hội nhập, bảo vệ Chánh pháp và tiếp tục sứ mạng hoằng pháp, lợi sinh trong tương lai.

Ban Thông tin Truyền thông Phật giáo thành phố Đồng Nai nguyện cùng chư Tôn đức Tăng Ni, Phật tử và các cấp Giáo hội chung tay xây dựng một môi trường thông tin Phật giáo lành mạnh, minh bạch, trí tuệ và nhân văn, để ánh sáng Từ bi – Trí tuệ – Tỉnh thức được lan tỏa ngày càng sâu rộng trong cộng đồng và xã hội.

Thực hiện: Ban Thông tin - Truyền thông TP Đồng Nai./.