Ban Văn hóa Trung ương trọng thể kỷ niệm 45 năm thành lập

Sáng 18/10, tại Trung tâm Hội nghị quốc tế chùa Tam Chúc (tỉnh Ninh Bình), Ban Văn hóa Trung ương long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 45 năm thành lập (1981 – 2026).

Quang lâm chứng minh và tham dự buổi lễ có Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự; Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Pháp, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu, đồng Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh, đồng Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự; Trưởng lão Hòa thượng Thích Quang Nhuận, Thành viên Hội đồng Chứng minh; Hòa thượng Thích Gia Quang, Hòa thượng Thích Quảng Hà, đồng Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự; Hòa thượng Thích Thọ Lạc, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Văn hóa Trung ương; Hòa thượng Thích Hải Ấn, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Văn hóa Trung ương; cùng chư tôn đức Hội đồng Trị sự, Văn phòng I Trung ương và Ban Văn hoá các tỉnh, thành.

Về phía chính quyền và khách quý có ông Nguyễn Văn Thanh, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng ban Dân tộc và Tôn giáo Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; bà Trần Thị Minh Nga, Phó Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ; cùng đại diện các cơ quan, ban ngành Trung ương và địa phương.

Phát biểu khai mạc buổi lễ, Hòa thượng Thích Hải Ấn ôn lại dấu mốc lịch sử ngày 7-11-1981, khi Đại hội đại biểu Thống nhất Phật giáo Việt Nam diễn ra tại chùa Quán Sứ (Hà Nội), Ban Văn hóa đã sớm được thành lập, khẳng định tầm nhìn sâu sắc của chư vị tiền bối trong việc giữ gìn và phát huy di sản văn hóa truyền thống đồng hành cùng dân tộc.

Hòa thượng nhấn mạnh chặng đường 45 năm qua trải qua ba giai đoạn phát triển tiêu biểu: giai đoạn 1981 – 2007 định vị chức năng dưới sự phụng sự của cư sĩ Võ Đình Cường gắn liền sự ra đời của Tạp chí Văn hóa Phật giáo; giai đoạn 2007 – 2017 mở rộng tổ chức và khởi động 4 đề án văn hóa nền tảng dưới sự lãnh đạo của Hòa thượng Thích Trung Hậu; và giai đoạn 2017 – 2026 là thời kỳ thể chế hóa, chuẩn hóa và hiện đại hóa dưới sự điều hành của Hòa thượng Thích Thọ Lạc. Hòa thượng khẳng định buổi lễ là dịp để tri ân tiền nhân, đúc rút bài học thực tiễn và xác định trách nhiệm của công tác văn hóa trong kỷ nguyên mới.

Tại buổi lễ, đại biểu đã theo dõi phóng sự tài liệu: “Hành trình 45 năm kiến tạo và lan tỏa giá trị văn hóa Phật giáo Việt Nam”. Báo cáo tổng kết bằng hình ảnh đã ghi nhận những thành tựu nổi bật của Ban qua nhiều con số ấn tượng: từ cơ quan chuyên môn thời kỳ đầu xuất bản 58 số Tập văn Phật giáo và ra mắt Tạp chí Văn hóa Phật giáo, đến nay Ban đã kiện toàn với 10 phân ban và 100 thành viên; ký kết hợp tác lan tỏa văn hóa với 45 đơn vị trên toàn quốc; ấn hành 100.000 cuốn khóa tụng thống nhất trao tặng Tăng Ni, Phật tử; và xác lập quyền tác giả đối với mẫu pháp phục Phật giáo Việt Nam năm 2021.

Bên cạnh đó, Ban đã triển khai sâu rộng các đề án kiến trúc, di sản, khảo sát hàng trăm tự viện; thực hiện nhiều chương trình nghệ thuật Phật giáo quy mô; đóng góp vào thành công của Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc 2025 với triển lãm 87 bảo vật quốc gia, lễ hội 60.000 hoa đăng; thực hiện các hoạt động từ thiện an sinh xã hội đạt trên 70 tỷ đồng và mở rộng các hoạt động đối ngoại văn hóa Phật giáo tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Về phương hướng hoạt động trong thời gian tới, Ban Văn hóa Trung ương xác định chủ đề hành động của nhiệm kỳ X (2026 – 2031) là “Kiến tạo Hệ sinh thái Văn hóa Phật giáo Việt Nam” với phương châm “Kỷ cương – Trách nhiệm – Đoàn kết – Phát triển”, lấy “Kế thừa truyền thống – Bảo tồn di sản – Chuyển đổi số – Hội nhập quốc tế – Phụng sự nhân sinh” làm kim chỉ nam. Hệ sinh thái này được cấu thành từ 7 yếu tố nền tảng: cơ sở dữ liệu số, bộ tiêu chuẩn văn hóa, hệ thống nhận diện, mạng lưới 7 Trung tâm Di sản Văn hóa Phật giáo Việt Nam cùng các mạng lưới nghiên cứu, sáng tạo và hợp tác quốc tế.

Ghi nhận những đóng góp to lớn trong sự nghiệp hoằng dương Chánh pháp và bảo tồn văn hóa Phật giáo, Trung ương Giáo hội đã trao tặng Bằng tuyên dương công đức đến tập thể Ban Văn hóa Trung ương cùng các cá nhân tiêu biểu đã có nhiều cống hiến xuất sắc trong suốt chặng đường 45 năm qua.

Ban đạo từ chỉ đạo tại buổi lễ, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn Chủ tịch Hội đồng Trị sự đã tri ân, tán thán và biểu dương những thành tựu nổi bật của Ban Văn hóa Trung ương qua 45 năm hình thành và phát triển (1981 – 2026), gắn liền với sự cống hiến của các vị trưởng ban qua ba giai đoạn lịch sử: cố Cư sĩ Võ Đình Cường, cố Hòa thượng Thích Trung Hậu và đương nhiệm là Hòa thượng Thích Thọ Lạc tiếp nối, nâng tầm hoạt động văn hóa Phật giáo một cách quy mô, đồng bộ và chuyên nghiệp.

Trưởng lão Hoà thượng nhấn mạnh, Ban Văn hóa Trung ương đã hoàn thành xuất sắc 5 nhiệm vụ trọng tâm do Giáo hội giao phó từ Đại hội I, nổi bật là việc bảo tồn, phát huy văn hóa vật thể, phi vật thể và gắn kết chặt chẽ với các ban, viện Trung ương. Đặc biệt, trong hơn 10 năm qua, dấu ấn đột phá của Ban được thể hiện rõ nét qua việc triển khai 4 đề án văn hóa lớn: 2 đề án về Pháp phục và Ngôn ngữ đã đi vào thực tế, tạo sự thống nhất trong đa dạng tại gần 19.000 cơ sở tự viện và hơn 54.000 Tăng Ni; 2 đề án về Kiến trúc và Bảo tồn di sản đã bước đầu hoàn thiện khung định hình sau nhiều đợt khảo sát, điền dã và hội thảo khoa học.

Dẫn lại hai câu thơ của thiền sư Huyền Không: “Mái chùa che chở hồn dân tộc / Nếp sống muôn đời của tổ tông” và thơ Nguyễn Bính: “Dù là bát nước nén hương / Còn lòng tưởng nhớ còn vương tình người”, Ngài khẳng định chùa chiền và văn hóa Phật giáo chính là nơi hàm tàng hồn thiêng sông núi, lưu giữ đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Hòa thượng đề nghị Ban Văn hóa Trung ương sớm hoàn thiện quy chuẩn kiến trúc và biểu tượng Phật giáo để Giáo hội ban hành, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào bảo tồn di sản. Thay mặt Ban Thường trực Hội đồng Trị sự, Trưởng lão Hòa thượng khẳng định Trung ương Giáo hội sẽ luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi, tiếp nhận và chuẩn y các đề án để văn hóa Phật giáo tiếp tục lan tỏa sâu rộng trong đời sống xã hội và hội nhập quốc tế.

Phát biểu cảm tạ và bế mạc, Hòa thượng Thích Thọ Lạc thành kính tri ân chư tôn giáo phẩm Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự cùng lãnh đạo các cơ quan quản lý nhà nước đã luôn quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho các Phật sự của Ban. Hòa thượng đúc kết 4 bài học lớn từ thực tiễn và khẳng định Ban Văn hóa Trung ương sẽ cụ thể hóa đạo từ của Trưởng lão Hòa thượng Chủ tịch thành 5 nhiệm vụ trọng tâm: đưa các chuẩn mực văn hóa vào đời sống tự viện; tăng cường kiểm kê, bảo tồn di sản đúng pháp luật; đẩy mạnh chuyển đổi số theo chủ trương của Đảng và Nhà nước; phát triển văn học nghệ thuật Phật giáo chất lượng cao; bồi dưỡng nhân lực và mở rộng hợp tác nghiên cứu nhằm tiếp tục sứ mệnh “hộ quốc an dân”, đồng hành cùng dân tộc.

Thực hiện: Đăng Huy
Nguồn: chutichghpgvn.vn