Mở đầu bài giảng, ĐĐ. Thích Minh Ân đã chia sẻ những nghiệp vụ và kỹ năng cơ bản khi viết một bài báo, tin tức trên hoạt động Phật sự trên website, cổng thông tin điện tử, báo online Phật giáo. Đại đức nhấn mạnh 4 tiêu chí mà người viết bài cần phải quan tâm và nếu thực hiện tốt thì hoạt động truyền thông báo chí sẽ đẹp lại hiệu quả chuyên nghiệp. Cụ thể: 1.Những yếu tố cơ bản viết tin; 2.Một số vấn đề về tin tức báo chí trong môi trường Phật giáo; 3.Những kiến thức cơ bản cần nắm vững khi tác nghiệp trong môi trường Phật giáo; 4.Những vẫn đều lưu ý khi tham gia tác nghiệp trong môi trường PG
1.Những yếu tố cơ bản để viết tin: Cũng có 4 nội dung chính được đặt ra: Khái niệm tin tức báo chí; Nguyên tắc 5W và 1H; Cách đăt tiêu đề cho 1 bài báo; Tính chính xác và có thật của sự kiện; Ảnh báo chí
Khái niệm tin tức báo chí: Báo chí là loại hình hoạt động thông tin chính trị - xã hội, ra đời do nhu cầu thông tin - giao tiếp, giải trí và nhận thức của con người. Trong các hình thức truyền thông căn bản, báo chí là hoạt động sản xuất và cung cấp thông tin thời sự về mọi hoạt động của xã hội đến công chúng công khai, tính thời sự, tính tương tác, tính đa dạng, tính định kỳ... Thuật ngữ “tin” hay gọi là “tin tức” báo chí là những sự kiện mới đã, đang hoặc sẽ xảy ra, liên quan đến nhiều người hoặc được nhiều người quan tâm. Tin cũng có thể là sự kiện đã xảy ra đã lâu nhưng nổi tiếng nhiều người biết tới, có thêm tình tiết mới; Một sự kiện hay vấn đề có tính hấp dẫn được nhiều người quan tâm. Báo chí xuất phát từ 2 từ “báo” – thông báo và “chí” – ghi lại. Tuỳ theo từng đặc điểm của mỗi thể loại mà ưu tiên các tính năng để phát huy vai trò của thể loại báo đó.
Nguyên tắc 5W và 1H: Là sáu yếu tố phải có trong một bản tin chính quy. Trong một số dạng tin có thể không trả lời đầy đủ 5W+H, nhưng ít nhất cũng phải chứa đựng 4 yếu tố: What, Who, Where, When. Yếu tố 5W+H là những yếu tố được phản ánh trong đoạn đầu bài viết hoặc phần đầu của một bản tin và không nhất thiết theo thứ tự nào cả. Đây là các yếu tố trong một bản tin được sắp xếp lại bằng một nhóm chữ rất dễ nhớ cụ thể (5W+H): WHAT - Vấn đề gì, nội dung gì; WHO – Ai là người thực hiện, giải quyết vấn đề này gặp ai...; HOW – Thực hiện như thế nào, các bước thực hiện? ; WHERE – Thế nào (Xảy ra ở đâu, nước nào, địa phương nào?); WHEN - Ở đâu (Xảy ra khi nào, ngày nào, giờ nào?); WHY – Khi nào (Tại sao xảy ra? Nguyên nhân do đâu?); WHAT – Tại sao (Chuyện gì, cái gì đã xảy ra?) + HOW - Xảy ra như thế nào? Kết quả ra sao?
Cách đặt tiêu đề (title) cho 1 bài báo: Đặt tiêu đề, tít cho một bài báo, bản tin rất quan trọng, quyết định 50% sự thành công của bài viết. Và tít bài phải diễn đạt được nội dung của bài viết ngắn gọn, dễ hiểu (10 từ trở lại là tốt nhất hoặc không qúa 20 từ). Tránh lối sáo mòn trong phong cách đặt tít, luôn thay đổi, sáng tạo. Nếu đặt tít tốt có thể diễn đạt được nội dung và sự hấp dẫn của bài viết đến với người đọc.
Tính chính xác và có thật của sự kiện: Phải là một sự kiện có thật, tin tức chính xác đóng vai trò quan trọng và đây là tiêu chuẩn đầu tiên của một nền báo chí chất lượng. Đảm bảo tính nhân văn, các thông tin đòi hỏi phải tuyệt đối đúng và chính xác. Nhanh chóng kịp thời đăng tin vào thời gian sớm nhất. Đặc biệt khi viết tin không nêu những ý kiến cá nhân và giả định của cá nhân vào.
Ảnh báo chí: Ảnh có ưu điểm đó là trực diện, nhìn thấy ngay, dễ hiểu và hấp dẫn người xem đặc biệt là trong thời đại công nghệ 4.0 hình ảnh trong hoạt động báo chí càng phố biến và quan trọng hơn. Có 2 dạng được sử dụng đó là: Ảnh minh hoạ theo tin bài và ảnh riêng có ý nghĩa và vai trò gần như một bài báo độc lập (phóng sự ảnh). Ảnh phải được chụp có mục đích, ý định rõ ràng (không chụp cho có); Xác định chủ thể của tấm ảnh: Chụp ai? Chụp cái gì; Chụp nhiều tấm, nhiều góc độ khác nhau. Các bức ảnh có ý nghĩa hỗ trợ phối hợp và bổ sung thông tin cho nhau; Chụp xa để lấy khung cảnh khái quát, tổng quát. Chụp gần, cận cảnh để đặc tả. Chụp cho mục đích, so sánh; Chụp theo thứ tự rõ ràng, không nhảy cóc; Trong một khu vực, hãy chụp từ ngoài vào trong, từ khái quát đến chi tiết; Sau khi chụp cần ghi rõ ngày giờ, địa điểm chụp, nội dung muốn nói trong bức ảnh; Lưu giữ tất cả những hình ảnh đã chụp (dù không xử dụng hết); Có thể chỉnh sửa, biên tập theo ý mình bằng cách cắt bỏ những nội dung, chi tiết thừa ngoài viền, chỉnh màu sắc, sự sáng tối; Chụp rõ, đẹp, dung lượng lớn (để có thể phóng to, cắt chỉnh…).
2.Một số vấn đề về tin tức báo chí trong môi trường Phật giáo: Quy trình viết tin, bài điều đâu tiên là: Tìm ý tưởng; Thu thập thông tin để xác định trọng tâm khi viết tin
Tin tức báo chí là những bài viết được sử dụng trên các trang tin điện tử, trên website, cổng thông tin điện tử, báo online Phật giáo. Bài ngắn là tin, tin dài là bài. Các thành phần của một bài báo gồm: Tít; Sa-pô; Cung cấp thông tin cốt lõi (Nhân dịp… ai… đã/sẽ làm…) hoặc nhắc lại thông tin, gợi sự liên tưởng tới những thông tin đã có từ trước (Như tin đã đưa về…. Nhưng/Tuy nhiên/Thực tế…lại…);
Xác định trọng tâm của sự kiện để thiết lập trật tự thông tin không thể bỏ qua việc: Mô tả không gian xảy ra sự việc/bối cảnh xảy ra sự việc/đối tượng tham dự/ nhân vật chính…; Đặc biệt là không thể bỏ qua nguyên tắc nguyên tắc 5W và 1H và cách đặt tiêu đề (tít). Trong nội dung thân bài gồm các tít giữa và các đoạn nêu lên tư liệu, con số, phát biểu, phỏng vấn ý kiến… và kết luận tin, bài viết dùng chi tiết ấn tượng/kêu gọi hành động) hoặc kết mở (đưa ra những phương hướng, định hướng, suy tư, trăn trở…).
3.Những kiến thức cơ bản cần nắm vững khi tác nghiệp trong môi trường Phật giáo: Người làm truyền thông Phật giáo cần phải nắm vững 3 vấn đề: Nắm vững được thuật ngữ chuyên môn (ngôn ngữ chuyên ngành) để tránh viết sai tên, chức vụ của người tham dự ; Nắm vững cơ cấu tổ chức; Nắm vững kỹ năng tác nghiệp.
Nắm vững được thuật ngữ chuyên môn: Quy định, cách dùng từ trong truyền thông Phật giáo (viết hoa, viết thường, viết tắt…) phải nắm ít nhất từ 5-10 thuật ngữ chuyên môn thì bài viết có giá trị.
Nắm vững cơ cấu tổ chức: Trong Giáo hội phải nắm vững cơ cấu tổ chức hệ thống dọc từ Trung ương đến tỉnh, huyện; Hệ thống ngang là các Ban, Viện của trung ương (VD: TƯGH có 2 Hội đồng là HĐCM, HĐTS và 13 Ban, Viện TƯ; Các tỉnh cũng phải nắm được lãnh đạo BTS tỉnh, thành theo hệ thống dọc và ngang. Khi đi tác nghiệp, phải trang bị kiến thức và nghiên cứu thêm biết cách viết bài và xử dụng những kỹ năng mềm liên hệ BTC hoặc MC để lấy thêm tư liệu tham khảo trước khi đăng tin, bài.
Nắm vững kỹ năng tác nghiệp: Trực tiếp đến nơi diễn ra sự kiện đòi hỏi phải có công cụ, phương tiện để phục vụ tác nghiệp được một cách đầy đủ nhất. Đến trước giờ diễn ra để xem và kiểm tra toàn cảnh và nội dung chương trình; Bình tĩnh xử lý các tình huống nếu xảy ra các sự cố phải khắc phục và bằng mọi cách đạt được đó là phải có thông tin bản tin
4.Những kiến thức cơ bản cần nắm vững khi tác nghiệp trong môi trường Phật giáo: Cũng có 3 vấn đề phải lưu tâm: Cách di chuyển chọn vị trí; Tác phong thái độ ứng xử; Đạo đức nghề nghiệp.
Cách di chuyển chọn vị trí: Trong buổi lễ trang nghiêm, nên đến trước khi thời gian buổi lễ diễn ra (30 – 60 phút) để chọn cho mình vị trí, khu vực lấy hình ảnh chuẩn. Tránh tình trạng di chuyển liên tục làm ảnh hưởng đến sự trang nghiêm của buổi lễ.
Tác phong thái độ ứng xử: Hành nghề theo chuẩn mực “Tâm sáng, bút sắc”, ứng xử hợp tình, hợp lý trong khi tác nghiệp, tránh những hành vi ứng xử không đúng mực. Khi tham dự các buổi lễ của Giáo hội phải ăn mặt, đi đứng cho phù hợp, tránh mang những trang phục không hợp lý khi tham gia buổi lễ (nếu là cư sĩ, Phật tử). Cũng có một số hình ảnh Tăng Ni khi tác nghiệp, để kịp phục vụ cho bức ảnh thời sự, tin tức nên không tránh khỏi những hình ảnh không đẹp. Điều này các vị là Tăng Ni khi tác nghiệp lưu ý, có thể truyền lại cho đệ tử là Phật tử thay thế mình tác nghiệp để tránh những tình huống xảy ra không mong muốn, làm méo mó hình ảnh của tu sĩ trong đại chúng.
Đạo đức nghề nghiệp: Đưa tin đúng sự thật, có giá trị nhân văn, lan toả những điều tốt đẹp, không nêu những ý kiến, quan điểm cá nhân của mình, không trục lợi. Người làm báo phải có lập trường, tư tưởng vững vàng trước cái sai - đúng, có óc phân tích vấn đề và sự khéo léo để chuyển tải thông tin một cách đúng mực, hơn lúc nào hết, bên cạnh "cái đầu lạnh", người làm báo còn cần phải có một "trái tim nóng" để không bước qua lằn ranh mong manh giữa đạo đức nghề nghiệp và sự cám dỗ của vật chất.
Trong thời đại công nghệ 4.0, người làm báo chuyên nghiệp, không chuyên nghiệp đều có thể tồn tại song song nhằm phục vụ đối tượng độc giả là các thành phần cư dân trong xã hội. Với Phật giáo, ngoài phục vụ cho chư Tôn đức Tăng Ni thì lượng tín đồ Phật tử và những người yêu mến đạo Phật chiếm số lượng không nhỏ. Mỗi người có sự quan tâm và nhu cầu thông tin với các mức độ khác nhau đòi hỏi người viết bài cho trang tin phải luôn hiểu rõ ai là người sẽ đọc và tiếp cận tin tức bài viết của mình, từ đó nắm bắt nhu cầu người đọc quan tâm để cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, ngắn ngọn đáp ứng nhu cầu thông tin của đại chúng. Nghề báo hiện đại luôn đặt ra nhiều yêu cầu, kỹ năng tác nghiệp mới, nhưng nếu nắm vững những tiêu chí cơ bản trên thì người viết có thể có được hành trang quý giá vững bước trên con đường tới đích chuyên nghiệp.
Cuối buổi chia sẻ Đại đức cũng đã dẫn chứng và đưa ra một số bài báo để phân tích và hướng dẫn (cầm tay chỉ việc) cách viết tin và giao bài tập cho các học viên thực hành để các học viên có thể ứng dụng những kiến thức vừa học vào áp dụng trong cách viết tin, bài. Buổi chia sẻ khép lại trong tinh thần đầy hoan hỷ và phấn khởi của toàn thể học viên tham dự khoá học.
PSO
PSO - Sáng ngày 12/7, Ban Đại diện Phật giáo người Hoa TP.HCM phối hợp cùng Ban Bảo trợ chùa Long Hoa (phường Tân Định), các tự viện Hoa tông TP.HCM, quý mạnh thường quân và gia đình Phật tử đã tổ chức chương trình trao quà từ thiện cho các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn tại chùa Phật Ngọc Xá Lợi (phường Tân Ngãi, TP. Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long).
PSO - Hòa trong không khí thiêng liêng của ngày vía Đức Quán Thế Âm thành đạo (19/6 Âm lịch) – một trong ba ngày lễ lớn của Phật giáo, mang ý nghĩa sâu sắc về mặt tâm linh và văn hóa – tối ngày 12/7/2025 (nhằm 18/6 năm Ất Tỵ), chùa Kim Quang (phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp) đã long trọng tổ chức đại lễ vía Bồ Tát Quán Thế Âm dưới sự hướng dẫn của
Kỷ niệm ngày Bồ Tát Quán Thế Âm thành đạo 19/6 AL, thực hiện chương trình sinh hoạt tu học năm 2025, Phân ban GĐPT Đà Nẵng đã tổ chức trại họp bạn ngành nữ GĐPT Đà Nẵng trong 2 ngày 18 – 19/6 Quý Tỵ (nhằm ngày 12 – 13/7/2025) tại chùa Quang Minh – 412 Tôn Đức Thắng, phường Hòa Khánh, Tp Đà Nẵng với tên gọi trại Diệu Định – vị Sư cô đã vị pháp thiêu
PSO - Sáng ngày 13/7/2025, đoàn lãnh đạo tỉnh An Giang do ông Lê Trung Hồ, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng đoàn đã đến thăm Ban Trị sự GHPGVN tỉnh An Giang sau khi hoàn tất công tác sáp nhập tổ chức, tại chùa Tam Bảo (phường Rạch Giá) - Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh.
Sáng ngày 13/7/2025 (nhằm ngày 19/6/Ất Tỵ), đại diện Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Khánh Hòa tham dự lễ khởi công xây dựng nhà tình thương tại thôn Hữu Đức, xã Phước Hữu, tỉnh Khánh Hòa.
PSO – Sáng ngày 12/7/2025 (18/6 năm Ất Tỵ) chùa Thiền Kim (xã An Hữu) kết hợp nhà tài trợ và chính quyền địa phương tổ chức khánh thành và đưa vào sử dụng cầu Thanh Tâm 20 tại ấp Mỹ Hoà, xã Hậu Mỹ, tỉnh Đồng Tháp; đồng thời BTC cũng khởi công xây dựng cầu Thanh Tâm số 21 tại ấp Mỹ Chánh 4 cùng trong xã Hậu Mỹ.
![[Video] Trưởng lão Hòa thượng Chủ tịch huấn thị Tăng Ni Hệ phái Khất sĩ tại khóa Bồi dưỡng trụ trì 2025](https://storage-phatsuonline-v2.sgp1.digitaloceanspaces.com/files/2025/07/6971cf98-11b3-4835-add9-963465fffcce-crop.JPEG)
Sau 7 ngày tu học, chiều 11/7, khóa Bồi dưỡng trụ trì 2025 tổ chức tại Pháp viện Minh Đăng Quang (P. Bình Trưng, TP.HCM), với chủ đề “Phật giáo Khất sĩ: Hội nhập & Phát triển”, đã chính thức khép lại.
Chiều ngày 12/7/2025 (18/6 năm Ất Tỵ), tại Pháp viện Minh Đăng Quang (TP.HCM), Giáo đoàn IV thuộc Hệ phái Khất sĩ đã trang nghiêm tổ chức lễ tưởng niệm 10 năm ngày viên tịch của Đại lão Hòa thượng Pháp sư Thích Giác Nhiên – bậc Trưởng lão mô phạm, vị Pháp sư uyên thâm của Hệ phái.
Bức tượng Phật Thích Ca Mâu Ni ở chùa Bái Đính được đúc bằng đồng dát vàng, cao 10m, nặng 100 tấn. Tượng được xác lập kỷ lục tượng Phật bằng đồng dát vàng lớn nhất châu Á.
![[Video] An Giang: Tiếp nối chương trình tu học trong ngày đầu tiên tại khóa tu mùa hè “Hương lam giữa hạ”](https://storage-phatsuonline-v2.sgp1.digitaloceanspaces.com/files/2025/07/04de4c13-b8bb-4325-ae44-97900c86a961-crop.JPEG)
Chiều ngày 11/7/2025, tịnh xá Ngọc Sơn II (phường Vĩnh Thông, tỉnh An Giang) khóa tu mùa hè với chủ đề “Hương lam giữa hạ” diễn ra từ ngày 11 - 13/7/2025, với sự tham gia của hơn 60 khóa sinh, đã chính thức khai mạc trong không khí trang nghiêm và tràn đầy năng lượng tuổi trẻ.
Phật Sự Online với chủ trương “Nhanh chóng – Kịp thời – chính xác và Nhân văn” đăng tải các hoạt động Phật sự của các cấp Giáo hội và các tự viện trong cả nước cùng các chương trình tu học, thuyết giảng của chư Tôn đức Tăng, Ni giảng sư được truyền hình trực tiếp (Live Streaming) trên mạng xã hội: Facebook, Youtube, Phật Sự Online về các sự kiện Phật sự và trên 15 chương trình khác với mục đích “ Đẩy mạnh truyền thông Phật giáo như một kênh Hoằng pháp …”
Phật Sự Online có trên 60 nhân sự là phóng viên, Ban Biên tập và các bộ phận khác, vì vậy rất cần sự quan tâm chia sẻ, hỗ trợ của chư Tôn đức Tăng Ni, quý Phật tử và quý vị yêu mến Đạo Phật để có được kinh phí đảm bảo sự hoạt động bền vững và lâu dài.
Chủ tài khoản: KENH PHAT SU ONLINE
Số tài khoản: 070104929298
Ngân hàng Sacombank chi nhánh Kiên Giang
![[Video] Kiện toàn và trao Quyết định nhân sự Ban Trị sự Phật giáo TP.Cần Thơ sau sáp nhập](https://storage-phatsuonline-v2.sgp1.digitaloceanspaces.com/files/2025/07/dbdafcb6-93e9-47dd-a37c-9063c6924691-crop.JPEG)
![[Video] Lâm Đồng: Xúc động đêm hoa đăng tại khóa tu mùa Hè "Con Về Bên Phật" lần 3](https://storage-phatsuonline-v2.sgp1.digitaloceanspaces.com/files/2025/07/579f6d21-c1a2-43e6-8c77-3be1ac683d8a-crop.JPEG)
![[Video] Lâm Đồng: Khai mạc khóa tu mùa hè “Con Về Bên Phật” lần 3 tại chùa Thiện Tâm](https://storage-phatsuonline-v2.sgp1.digitaloceanspaces.com/files/2025/07/018efdbb-5fd3-4ea1-a313-ff7745d1a100-crop.JPEG)
